
نگاهي به اشعار گيلكي آقاي علي اكبر مراديان
________________________________________
حدود 90 سال پيش در اوج مبارزات مسلحانه جنبش جنگل به سپهسالاري ميرزا كوچك خان جنگلي ، گروهي از كردهاي ايراني و برخي از افراد داخل و خارج مرز پرگهر به ياري مردم گيلان شتافتند. كردها در آمار نفرات از بقيه مبارزان غيرگيلاني بيشتر بودند. از جمله سه برادر كرد كه هواي مبارزه براي عدالت و آزادي را در سر داشتند. عزيز و عبداله و علي يار ، از حوالي كوههاي چهل چشمه كردستان ، از روستاي گروس بيجار ، پدرشان مراد را وا نهادند و به گيلان آمدند. كوههاي چهل چشمه از فرزندان رشته كوه زاگرس اند كه هزاران سال است كريمانه برف و بارانش را در جوي هاي كوچك به نخ مي كشد و كلاف طلايي طويل و پيچان قزل اوزن را مي بافد و اين خود از بزرگترين منابع آبي شاهرگ حياتي گيلان ، سپيدرود ، اين زاغ چشم پرتاب و پيچ و بيقرار دره و دشت است.
علي يار ، توپچي ميرزا بود كه در درگيري هاي جنگل گيلان ، شهيد شد. عبداله و عزيز تا پايان تفنگچي ميرزا بودند. پس از شكست جنبش ، عبداله به گرجستان گريخت و پس از شهريور 1320 به ايران آمد و در تكاب كردستان ، فرزندش را كه عضو فرقه دمكرات كردستان بوده از دست داد. عزيز اما پابند گيلان شد و به روستايي دوردست در لاهيجان گريخت و به جاي تفنگ و فشنگ به كارگل پرداخت و سپس با دختري از خاندان قضاتلوي همدان ازدواج كرد و به رشت آمد و در محله بوسار به كشاورزي پرداخت. سه پسر و يك دختر حاصل وصلتش بود و يكي از اين سه پسر كه در سال 1317 در محله بوسار به دنيا آمد ، علي اكبر مراديان گروسي است . يك (گيلان بخورده كرد) راستين كه كرد بودنش فقط در آزمايش ژن شناسي مشخص ميشود ولي همه سلول هايش گيلك زبانند و شعر گيلكي مي خوانند و براي گيلان مي تپند . اين چريك پير و برنادل عرصه ادب گيلان با غير كردانه اش رنج هاي مردم زحمتكش گيل و ديلم را مردانه واگويه مي كند.
گيلان بوخورده كوردمه
جي تي نيگايه سرد سرد زرخ
به مردمه
نانم
زمين
جه گاب شاخ سر
چي وختاني كفه ؟
چي وختاني
ويريسه توشكه ، اورسفه ؟
واوه
تمش
رمش
كي خوشكا بوسته يه
اكئن
في وه
ترجمه : كرد گيلان خورده هستم / از نگاه سرد سرد و تلخت /مردم / نمي دانم/ زمين/ از سر شاخ گاو/ چه وقت هايي خواهد افتاد؟ /چه وقت هايي/گره ريسمان علفي پاره ميشود؟/ باز مي شود/ خار تمشك / پرچين / كه خشك شده است / چه وقت هايي / مي ريزد.
تحصيلات ابتدايي را در دبستان رودكي زير كوچه رشت و دو سال كمك آموزگاري را در دانشسراي مقدماتي گذراند. در سال 1340 ديپلم گرفت و ليسانس مديريت بازرگاني را از مدرسه عالي بازرگاني رشت در سال 1352 دريافت كرد.
از سال 1325 ، معلم روستاهاي شهسوار آنروز و تنكابن امروز شد. در سال 1330 به تالش منتقل شد و در روستاي دارسراي رضوانشهر ، به تدريس پرداخت. دوران جواني اش مصادف بود با نهضت ملي شدن صنعت نفت و ژرفش مبارزات مردمي در ايران به رهبري دكتر محمد مصدق.
و شاعر ما كه شاعري را از نوجواني آغاز كرده بود و به اشعار رهي معيري و معيني كرمانشاهي و پژمان بختياري علاقمند بود ، ولي شيفتگي عمده اش به شعر گيلكي بود و شاعر گيلكي سرا و مطرح آن دوران يعني محمد علي را باز قلعه اي ، سردار سرافراز شعر گيلكي افراشته ، در آن دوران كه همه گروه هاي سياسي به ميدان مبارزه كشيده شده بودند ، شاعر ما نيز دستي بر آتش داشت آنهم از نوع نزديك.
وقتي تعمداً به آتش نزديك مي شوي لهيب زندگي سوزش را هم بايد در نظر داشته باشي. ولي وقتي عاشق باشي چون پروانه و ققنوس ، سوختن خود عين زندگي ميشود و شاعر ما در راستاي پروانه و ققنوس مي تاخت سليمان پاشاخان ساساني و خواهرش خانم عزت الملوك ساساني دو برادر و خواهر كه خان هاي قدر قدرت تالش بودند و اين خانم در اواخر عمر در انزلي مي زيست و پس از كودتاي 28 مرداد 32 در سان و رژه رسمي و هر ساله روز 28 مرداد ملبس به كت و شلوار مردانه سوار بر اسب در رژه ها شركت مي كرد. اين دو خان مقتدر تالش در سال 1330 گروهي از معلمان منطقه را كه خدمتگزار باغ آتش بودند و هوادار راه پروانه و ققنوس با همياري ژاندارمري دستگير كردند. شاعر جوان ما نيز از آن جمله بود و حاصل كارش محاكمه و زندان و اخراج از خدمت بود . اولين شعر گيلكي اش در همان سال ، در هفته نامه چلنگر به مديريت افراشته چاپ شد.
چي ره جان ديهاتي مشدي نوروز گرفتار غم و رنجي شب و روز
تي خـوراك اشپل و سـرد پـلايـه تي شـب جيره دهسانه باقلايه
دوي يكدنده ، از صب خروسخوان بازم پار پاره يه تي جان پرهان
نـه تنها تــو هـتو بشكفته بــالي نـه تـنها تو هتو پژمرده حـالي
ديني هر جا ديهاتي لخت و عوره وا اون جـان بكنه ارباب بخوره
هتوكي تودري به لـرزوهه تـرس هميشه هه ننكه هه بجار پس
ترجمه : چرا روستايي جان مشدي نوروز / شب و روز گرفتار غم و رنج هستي؟ / غذاي تو خاوريار ماهي و كته سرد است / شامت باقلاي خيسانده است / از صبح خروسخوان يك دنده مي دوي / باز هم پيرهن تنت پاره پاره است / نه تنها تو همين طور شكسته بالي / نه تنها تو همين طور پژمرده حالي / روستايي را در همه جا لخت و برهنه
مي بيني/ او بايد زحمت بكشد ارباب بخورد / اينگونه كه تو در ترس و لرز بسر مي بري/ هميشه همين (ننك) و همين (بيجارپس) (بدون تغيير) مي ماند.
پس از كودتاي امريكايي – انگليس ، 28 مرداد 1332 و سقوط دولت قانوني دكتر مصدق ، شاعر ما نيز گرفتار زندان و دادگاه نظامي تبعيد و منتظر خدمت و اخراج گرديد. و سه سالي را به كشاورزي پرداخت در زمين هاي همين محله بوسار رشت ، بالاخره در عفو عمومي سال 1334 ، بعنوان معلم به فومن اعزام شد و در سال 1340 به رشت و دو سال آخر خدمتش را تا مقام معاونت دبيرستان بازرگاني رشت ، ارتقاء يافت. و در سال 1356 بازنشسته شد. در سال 1357 ، امتياز نشريه هفتگي گيله مرد را بدست آورد و تا 75 شماره منتشرش كرد و بعد به حكم زمانه ، مجبور به توقف در انتشارش شد. پس از اين وقفه مدتي كوتاه دور شعر و شاعري را خط كشيد و به مشاغلي چون حسابداري در شركت هاي مختلف ، خوار و بار فروشي ، مشاور املاك و سنگ بلوك زني پرداخت. ولي بالاخره بازهم به عالم سرودن و نوشتن برگشت. شعر و قصه هاي گيلكي و فارسي اش را همراه با تحقيقات فرهنگ مردم و زبان گيلكي در نشريات مختلف استاني به چاپ رساند ، در يكسال اخير نيز مجوز انتشارات گيله مرد را گرفته و در سلك ناشران جاي دارد. هر چند به دلايل مختلف از جمله نوپا بودن موسسه انتشاراتي اش ، فعاليت خيلي زيادي ندارد.
اولين كتاب شعر آقاي مراديان به فارسي و لك لك پير نام داشت كه پيش از سال 1357 منتشر شد و اولين كتاب شعر گيلكي اش ئيجگره (فرياد) پيش از انقلاب 1357 چاپ شده بود ولي تا سال 1357 در توقيف ماند و سپس اجازه پخش يافت.
آقاي مراديان ، تنها در چارچوب سرايش شعر گيلكي توقف نكرده است. زمينه آفرينش هاي ادبي اش شامل قصه گيلكي ، شعر و قصه فارسي و پژوهش در فولكور گيلان و دستور زبان گيلكي نيز مي شود. به ضرس قاطع پركارترين شاعر گيلكي سرا در زمينه چاپ و نشر شعر گيلكي است.
در اين نوشتار نگاهي گذرا به هفت كتاب منتشر شده شعر گيلكي ايشان داريم.
1- ئيجگره ، سال انتشار 1354
2- شال ترس مامد ، سال انتشار 1382
3- آفتاب شوران ، سال انتشار 1384
4- هسا ، شعر گيلكي ، سال انتشار 1384
5- آئو ، دوبيتي هاي گيلكي ، سال انتشار 1384
6- عزل گيلكي 82 ، سال انتشار 1385
7- كيشكرت خوش خبره ، سال انتشار 1385
بن مايه شعرهاي گيلكي آقاي مراديان ، شرح رنجهاي آدمي است با ململي از واژه هاي بكر و ناب گيلكي و گاه مهجور كه خود آقاي مراديان اين مسئله را ناشي از نسيان خواننده اثر مي داند كه زبان مادري اش را فراموش كرده است و درست هم مي گويد. او دغدغه هاي انسان زحمتكش و دهقان را كه درگير و دار ضوابط و روابط موجود به آنچه كه شايسته اوست و بدان دست نيافته مي سرايد. دغدغه هاي انسان ناكام و هشدار شاعرانه براي عدم حدوث ناكامي هاي ديگر براي انسان معاصر و نيز اميد به اينكه انسان به جايگاه انساني اش دست خواهد يافت.
در نيستان شعر آقاي مراديان صداي شكوه از جداييها به بانگ رسا شنيده مي شود.
من آزادي ره شعر گم
نه نان ره
نه چاپلا زئنه ره
من نتانم جه زندگي دس بكشم
وقتي دينم درو ديوار
مرا كج فاندريد
آفتاب شوران ص 74
ترجمه : من براي آزادي شعر مي گويم / نه براي نان / نه براي كف زدن / من نمي توانم از زندگي دست بكشم / وقتي مي بينم در و ديوار / كج به من نگاه مي كنند.
دريا دريا فيوه جه مي چومان
تو گي تو كه توكه دوكون
از بس فاندرم همه تا روزان
راشي سرا
مي چوم سفيدابو
اورا دوار واستي باموبي
نامو
پيري مرا فورده
آفتاب شوران ص 97
ترجمه : از چشمانم دريا دريا مي ريزد / تو مي گويي قطره قطره بريز / همه روز از بس نگاه مي كنم / راه را / چشم من سفيد شد / آن رهگذار كه بايد مي آمد / نيامد/ پيري مرا بلعيد .
كوگا خروس – واخواباشو
سيا كلاچ
كراخوانه
هسا شعر ص 29
ترجمه : خروس محله – بخواب رفت / كلاغ سياه / دارد مي خواند
هر كس بخوانه درس تانه عالم بون هر كس بيده دنيايه تانه حاكم بون
بيشتا وجه من كي هر دو تا يا بيدمه هر كس نتانه ، هچين هچين آدم بون
آئو ص 84
ترجمه : هركس درس بخواند مي تواند عالم بشود / هر كس دنيا ديده باشد مي تواند حاكم بشود/ از من بشنو كه هر دو تا را ديده ام / هر كس نمي تواند به آساني انسان بشود
كيشكرت خوش خبره ، چي بون دره
كي شون دره
هه سيا سرد زمستان
بنا خورجينا خودوش
رادكفتان دره ، مردوم دينيدي
گول ، گول چهارشنبه يه
عروس گولي آمون دره
كيشكرت خوش خبره ص 74
ترجمه : زاغك خبر خوش دارد – چه مي شود / كه دارد مي رود / اين زمستان سرد/ خورجين خود را روي شانه اش گذاشته / راه افتاده مردم مي بينند / چهارشنبه سوري است / عروس گلي دارد مي آيد.
بازتاب فرهنگ مردم در شعر آقاي مراديان بوفور ديده مي شود. استفاده از اصطلاحات و ضرب المثل ها ، ضمن اينكه نوعي خسّت در كاربرد كمترين كلمات است باعث گسترش بار معنايي شعر مي شود و شاعر از اين خصيصه به خوبي استفاده مي كند.
ئيتاتير فو داره
خوره كا
گنجه بانو ، پيچاشال
دو تا پا داريد
دو تام قرضه گيريد
ئيجگره ص 12
ترجمه : يك تير خالي مي كند / جوجه تيغي / قاقم ، گربه وحشي / دو پا دارند / دوپا هم قرض مي گيرند.
ورزا اَزواله جا
زالاش باورده
كراچي
تاوادا شونده كله
دس دانه يا
ئيجگره ص 32
ترجمه : گاو نر در اين گرماي ظهر / از تشنگي بيحال شده است / زن شاليكار / به ميان آقطي زار انداخت / (دس دانه) را = ساعد پوش پارچه اي هنگام كار.
درختا سئب واجه اما نشاچئن تي سايه خيلي سنگينه ، نشادئن
بزن ني زن ، فه ورده گله يا ، گورگ هوايه تاسيان ، آئو نشازئن
آئوص 44
ترجمه : سيب بر درخت است اما نمي توان چيد / سايه ات خيلي سنگين است ، نميتوان ديد / ني زن بزن ، گله را گرگ بلعيد / در هواي گرفته و غمگين ، فرياد ياري نمي توان زد.
زندگي يـه سرد زمستان داره گريه داره شادي يه مستان داره
كي دانه هه مستا بو اسفنديار خووره چوك ، روستمه دستان داره
آئو ص 126
ترجمه : زندگي است زمستان سرد را دارد / گريه دارد ، شادي براي مستان دارد / چه كسي مي داند همين اسفنديار مست / در كنارش رستم پهلوان را دارد ؟
گيله مردان دانيدي من چي گمه
تا ته را تكام بدي چاووش خوانه
ئيتاده «ياور بران» و ئيله جار ، هنده داريم
آفتاب شوران ص 26
ترجمه : گيله مردان مي دانند چه مي گويم / تا تكانت بدهي چاووش مي خواند / يك فراخوان براي كمك به ديگران هنوز داريم.
چي بيگيفته بازم «الله تي تي»
تير تاود
تشت بزن
مردومانا ، دپركان جه خوفتن
اژدهايه !
فورد آفتابا
آفتاب شوران ص 78
ترجمه : باز هم ماه گرفتگي است / تير بيانداز / تشت بزن / مردم را از خواب بيدار كن/ اژدهاست / آفتاب را بلعيد .
وسته ، وسته
امي ره غوراب نزن
تورشه غورا ، چي دوشاب !
توربه ولگ ، سرده پلا
گوروشه فوسن جنا ، زئن كي ناره !
شال ترس ص 40
ترجمه : بس است ، بست / براي ما چاخان نگو / غوره ترش را به شيره انگور چه نسبت/ برگ ترب ، پلوي سرد / آروغ فسنجان زدن كه ندارد !
هر جا بولوبول بخوانه او را سران
شونده دانه فوكونيم
بوخوره ساكيتابه
شال ترس مامد ص 60
ترجمه : هر جا بلبل در گذرگاه ها بخواند / دانه آقطي مي ريزيم / بخورد و ساكت شود.
شال ترس مامد كه در فرهنگ گيلان ، نماد آدم بزدل و ترسوست ، در منظومه اي بلند و كتابي 104 صفحه اي بهمين نام ، با صور خيال شاعرانه و صد البته آرمانگرايانه به پهلواني دلاور بدل مي شود كه نه تنها بر شغالان پيروز مي شود ، بلكه از نبرد با ديوان نيز هراسي ندارد و باعث فرارشان مي شود. آقاي مراديان خادم وفادار و ستايشگر زيبايي و غزل است و علاوه بر اين ها شاعري معترض و آرمانگر است . و اين خصيصه زيبا در همه كتابهاي هفتگانه ياد شده به سهولت مشهود است. او شاعر شعرهاي خيزيد و خز آريد كه ايام خزان است نيست تا در شعرش از رنج آدمي خبري نباشد و زمين را به دروغ بهشت برين بنماياند و شاعري نيست كه بگويد :
نه كرسي فلك نهد انديشه زير پاي تا بوسه بر ركاب قزل ارسلان زند
و در ديوان شعرش والاترين انسانها سلاطين باشند و مثل عنصري ديگ و ديگدان زرين هم ندارند ، او از تبار فردوسي است كه از بيم جان شاهنامه را گذاشت و گريخت . براي آقاي مراديان ، البته بيم جان در ميان نيست . ولي حداقل تا همين چند سال پيش ، در انزواي 50 ساله به سر مي برد.
صداي اعتراض آقاي مراديان را مي توان در كوچه پس كوچه هاي محله بوسار و بسياري از نقاط ديگر شنيد.
قارقاره سيا كلاچ ، دارانا بوكوشت ابرانه سيا سولوخته ، وارنا بوكوشت
دوشمن تاودا ، امي ميان دعوايي بي سر بمانسته ، سربدارانا بركوشت
آئو ص 82
ترجمه : قارقار كلاغ سياه درختان را كشت / ابرهاي سيا سوخته باران را كشت / دشمن ميان ما دعوايي انداخت / بي رگ و ريشه ، سربداران را كشت .
هزار ساله كراشون دري ، او سينه كشا دمرده فانوسا ، آواز اورگاني ، نوره!
غزل گيلكي 82 ص 46
ترجمه : هزار سال است از همان سينه كش مي روي / براي فانوس خاموش آواز سر
مي دهي كه نور است.
زمينا وختي گيدي : گابه شاخ سر ، گرده»! دود ، دوكانا ، تي بازار پاك اوچي ناسته
غزل گيلكي 82 ص 50
ترجمه : هنگاميكه مي گويند : زمين روي شاخ گاو مي گردد / مغازه ات را ببند بازارت برچيده شده است.
دبكه بزه ييم
آغوز اوچه ييم
همه تا ،
پوچ !
هسا شعر گيلكي ص 19
ترجمه : چوبدستي انداختيم / گردو چيديم / همه / پوچ
و اما آرمانگرايي در هنر جايگاهي كهن دارد و اصلاً همزاد هنر است و مخالفانش نيز همچنان ، حرف مخالفان كه در دهها كتاب منتشر شده است در موجز ترين كلام اين است كه هنر بايد آزاد آزاد باشد و زير بار هيچ تعهدي نرود هنر بايد براي هنر باشد و بدون هيچ تعهد ، هنر وقتي به آرماني دل ببندد ، ناچار بايد تحزّب را بپذيرد تا براي رسيدن به مقصود قطار متحركي در بطن جامعه داشته باشد و وقتي تحزّب را پذيرفت و با همان قطار رفت ، ممكن است بجاي كعبه به تركستان برسد در اينجا همراه خود مخاطبش را به تركستان كشانده است . همين كار ، خلاف قانون معبد هنر است. هنر بايد دو بال داشته باشد و در پرواز بر فراز آسمانها باشد بر برج عاج نشيند. پاي اين هنر نبايد به كوچه و خيابان برسد ، چون زير پاي افزارش خاكي خواهد شد : اين نوع هنر به مخاطب كاري ندارد و حتي اگر مخاطب نداشته باشد ، باز كتابش را براي مخاطبان رها در باد چاپ مي كند. در چند دهه اخير كه روند جهاني سازي ، به دليل خوي سوداگرانه و فقدان مخالف قدر قدرت ، يكه تاز ميدان شده است. تئوريسين هايشان ، نبرد تمدن ها را مي نويسند ، افواج چنگيز وش خود را به همه جاي جهان ،
مي فرستند و صداي مرگبار پرنده هاي آهنين بال و آتش افروز و تانك و توپشان ، را به وضوح مي شنويم و رسولان فرهنگي شان نيز در كتابهاي رنگارنگشان ، هنرمندان آرمانگرا را آخرين بازماندگان دايناسورهاي منقرض شده مي دانند و انديشه جهاني سازي خود را به گوشه رينگ مي كشانند و تلاش دارند ناك اوتشان كنند ، و در رسانه هايشان ، خيل عظيمي از اين هنرمندان را ، سال هاست به گور سپرده اند. اين مسئله نه در داخل مرز پرگهر ، بلكه در تمام دنيا رواج يافته است آنان هنرمندان آرمانگرا را آخرين دستاورد بشري و ناب ترين نوع آن در چيدمان اقتصاد و سياست و فرهنگ ميدانند. از ما پترول مي خرند و به ما پاترول مي فروشند . سي سال پيش ، 18 شبكه نفت خام ما ، معادل تنها يك شبكه پپسي كولاي آنها قيمت داشت و درست به خاطر همين مفت خري و گران فروشي ، هنر آرمانگرا را آماج تهاجم خويش قرار دده اند تا مبادا به تحزّب منجر شود ، و تحزّب ممكن است علم مخالفت برافرازد ، و آنوقت گردي به دامن كبريايي سواداگران بنشيند. چراغ آزادي سوداگرانه را فقط و فقط براي خانه خود ميخواهند و براي هيچ ديّار و دياري شايسته نمي دانند.
بسياري از هنرمندان آرمانگراي ديارمان ، كه در نفير ناي انسانيت ، عشق و مهرباني ، آزادي و عدالت دميده اند ، هرگز به قول صدا و سيمايي ها روي آنتن نرفته اند ، در حاليكه عملاً درصد سال اخير ، هيچ هنرمندي در ديارمان با آثارش ، سر منشاء به هم زدن نظم مستقر نبوده است. البته اين قصه سر دراز دارد و در اين نوشتار فرصت درازگويي نداريم.
غير از كتابهاي هفتگانه شعر گيلكي كه نام برده شد ، كتابهاي زير هم از آقاي مراديان منتشر شده است.
1- لك لك پير – شعر فارسي 2- عمو نوروز و ديو ، هفت سين – شعر فارسي
3- در فصلهاي پنجم هر سال– شعر فارسي 4- مثل ها و اصطلاحات گيلكي- پژوهش
5- ترانه هاي روستايي گيلك – پژوهش 6- قصه هايي از گيلان
7- مصدر در زمان گيلكي ، گويش رشتي – پژوهش
كتابهاي زير نيز ، مجوز انتشار دارند ، ولي هنوز چاپ نشده اند :
1- غزل 81 گيلكي 2- غزل 83 گيلكي 3- ئيجگره ، چاپ دوم
4- كله گب ، منظومه بلند گيلكي 5- پيله آبجي ، نثر گيلكي كه در جريان دريافت مجوز است.
كتابهاي زير نيز تايپ شد و آماده براي چاپ هستند :
1- گيل تي تي ، دوبيتي هاي گيلكي ، مجوز چاپ دارد.
2- ديوان غزليات گيلكي در حدود 500 غزل
3- جا دكفته گبان ، ضرب المثل هاي گيلكي ، پژوهش ، مجوز چاپ دارد.
4- واژه نامه گيلكي ، پژوهش
5- رباعيات گيلكي
6- بهار پاصدا ، شعر مدرن گيلكي
7- شهري در آنسوي انديشه ، قصه بلند فارسي ، رمان پاورقي در ماهنامه پادنگ
8- فريادي در باد ، شعر فارسي
9- خاطرات يك معلم
10- غزل 84 گيلكي
11- غزل 85 گيلكي
12- دارپا ، شعر كلاسيك گيلكي
13- عروسك خاله مينا ، قصه فارسي
14- مرگ گنجشكها ، شعر فارسي
15- هه روزان ، شعر گيلكي
16- نگرشي بر واژه هاي گيلكي ، پژوهش ، مجوز چاپ دارد.
17- ترانه هاي روستايي گيلك ، پژوهش ، چاپ دوم
18- آسيا به نوبه ، شعر گيلكي
19- گيلان در آتش و خون ، وقايع سال 1357
20- ماهي طلايي ، كتاب كودكان به فارسي
21- مترسكي كه دزد بود ، كتاب كودكان به فارسي
22- منظومه بلند هفت سين به فارسي
23- جزيره اسرار آميز ، به فارسي
24- قصه هاي بابا بزرگ ، فارسي
25- سيب سرخ همسايه ، فارسي
26- شال نامرد و باغبان ساده دل ، فارسي
27- آواي فرشتگان ، فارسي
آقاي مراديان ، شاعر پركار و عزيز ما ، 14 كتاب منتشر شده و سي و دو (32) كتاب آماده انتشار دارد ، و نگارنده هيچ اديب گيلاني ديگري را با اين همه اثر در شعر و قصه فارسي و گيلكي و پژوهش گيلان شناسي ، سراغ ندارد و اما در پايان ، روي سخن نگارنده ، با مسئولين ارجمند گيلان است. عزيزان من ، تجليل از هنرمندان گيلاني ، كار بسيار خوبي است ، دستتان درد نكند ، ولي كافي نيست. براي پاسداري از هويت گيلان ، در چارچوب مرز پرگهر ايران ، نيازي نيست آقاي مراديان را جزو هنرمندان مستمري بگير قرار دهيد. كافي است به او اعلام كنيد تا كتابهاي آماده براي چاپ خويش را چاپ كند و آن وقت هر اداره كل در گيلان ، تنها صد نسخه از آن را از ايشان بخرد و سپس براي ترويج فرهنگ گيلان بين كارمندان خود پخش كند. در حال حاضر اين كار را در مقياسي خيلي كوچكتر شوراي محترم شهر رشت انجام مي دهد. اين حمايت اگر در مورد ساير آثاري كه در چارچوب فرهنگ گيلان چاپ مي شوند صورت بگيرد. بزرگترين خدمت ارگانهاي دولتي به فرهنگ گيلان خواهد بود.
اين كار شدني است ، اگر هدف خدمت به فرهنگ گيلان باشد و خدمت به فرهنگ گيلان ، خود نيز خدمت به مردم گيلان و ايران است.
اباذر غلامي
خرداد 86
گيلان بخورده كُرد استاد علي اكبر مرديان/.
پيله برار گيلان بخورده كرد
درفك پيشاني سرجا
واستي تي ناما نيويشتن
تا بدانه گيله مرد
كي اونه «ئيجگره» يا
پيله پرچم چاكودي
آسمان بال سرجا وارگادي ؟
تي «آئو» صدا يا بردن داره باد
جه «سماموس» تا «سوباتان»
جه «سلانسر» تا خزر
كشرك خبر باورد
تي به خون دمرده ناجيانا
جنگلان گالشان
لبك و سرنا مرا زهار كنيد
سفيدرود
تي مهرباني كاس آبا اوسانه
باغان و بجارانه جانا شوره
بلبلان تي شعرا مرا گل ره آواز خوانيد
آي پيله برار گيلان بخورده كرد
تا هميشه گيلانه ره بماني
عاشقي كيتاب شعر بخواني
از : اباذر غلامي
30/3/86
ترجمه :
كرد گيلاني شده براي استاد علي اكبر مراديان
برادر بزرگ كرد گيلاني شده / بر پيشاني درفك / بايد نامت را نوشت / تا گيله مرد بداند / كه فريادش را / پرچم بزرگي ساختي / بر بال آسمان آويختي / صداي فرياد استمدادت را باد دارد مي برد / از (قله) سماموس تا (قله) سوباتان/ از (ييلاق) سلانسر تا خزر / كلاغ زاغي خبر آورد / آرزوهاي غرقه در خونت را / دامداران جنگلها / باني لبك و سرنا فرياد مي زنند / سپيد رود / آب زلال مهرباني ات را بر مي دارد / و تن باغها و شاليزاران را مي شويد / بلبل ها با شعر تو براي گل آواز مي خوانند / آي برادر بزرگ كرد گيلاني شده / تا هميشه براي گيلان بماني / كتاب شعر عاشقي را بخواني.
- شهريور 1369 – از كتاب آفتاب شوران ، ص 86 ، نشر گيلكان ، 1384
گيلان بخورده كرد = كردي كه در گيلان بزرگ شده است – مقاوم و آبديده است – گرگ بالان ديده است – از فرهنگ مثل ها و اصطلاحات گيل و ديلم ص 222 اثر محمود پاينده لنگرودي انتشارات سروش ، 1374